โครงการกรุงเทพฯ 250

main

Introduction

 

 

 

ที่มาและความสำคัญ

 

     (1)   กรุงเทพมหานครของเรา

 

        30 ปีที่ผ่านมา กรุงเทพฯ มีการวางแผนพัฒนาเมืองในรูปแบบของ การขยายเมืองแนวราบ” (Suburbanization) ก่อให้เกิดต้นทุนด้านต่างๆ ทั้งในระดับปัจเจกและสังคม เช่น  

 

       1.       ค่าใช้จ่ายและคุณภาพชีวิตที่เสียไปกับการเดินทางจากบ้านชานเมือง เพื่อมาทำงาน-เรียนในเมือง

  2.       การรุกล้ำพื้นที่เกษตรกรรมชานเมืองชั้นดี และการลดลงของพื้นที่รับน้ำของเมือง

  3.       ปัญหามลพิษทางอากาศและการใช้พลังงานที่เพิ่มขึ้นอย่างไม่สิ้นสุด

 จากจำนวนรถยนต์ส่วนตัวที่เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ

  4.       ความไม่เท่าเทียมกันในสังคมการอำนวยความสะดวกให้เฉพาะบางกลุ่มในสังคม

 อาทิ ทางด่วนที่เชื่อมที่อยู่อาศัยชานเมืองเข้าสู่ใจกลางเมือง

   5.       ความสิ้นเปลืองของการลงทุนสาธารณูปโภค

  การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่ชานเมืองที่มีความหนาแน่นประชากรต่ำ ย่อมส่งผลถึงต้นทุนต่อหน่วยสูงกว่าการพัฒนาในเมือง 

 

 

 

 

 

(2)   การฟื้นฟูเมืองคืออะไร? ทำไมจึงเป็นคำตอบของกรุงเทพฯ

         การขยายพื้นที่เมืองไปสู่ชานเมืองก่อให้เกิดต้นทุนมากมาย ทำให้มหานครต่างๆ หันมาให้ความสำคัญต่อการควบคุมการขยายตัวของเมืองในแนวราบ  และมุ่งเน้นการฟื้นฟูเขตเมืองชั้นในให้มีศักยภาพสูง เพื่อรองรับการเพิ่มจำนวนประชากร โดยการปรับปรุงสภาพกายภาพของเขตเมืองชั้นในที่มีอยู่เดิม (inner city areas) ทั้งในด้านประเภทการใช้ประโยชน์ที่ดิน (land use activities) และความหนาแน่นของการใช้ประโยชน์ (density)

            การฟื้นฟูเมืองสามารถดำเนินการได้หลายวิธี ทั้งโดยการอนุรักษ์ การบูรณะปรับปรุง และการก่อสร้างขึ้นใหม่เพื่อทดแทนพื้นที่ที่สภาพแออัดและเสื่อมโทรม ในรูปแบบต่างๆ ทั้งโครงการขนาดใหญ่หรือเล็ก ดำเนินการโดยภาครัฐ เอกชน หรือร่วมทุน และเน้นการฟื้นฟูเฉพาะด้านกายภาพหรือครอบคลุมถึงด้านเศรษฐกิจสังคม ประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการฟื้นฟูเมืองจึงมีอยู่มากมาย ตั้งแต่ประเด็นด้าน เศรษฐกิจ สังคม การเมือง การบริหารจัดการ ไปจนถึงเรื่องสุนทรียภาพของเมือง

 

ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ลดลงจากการลดการขยายตัวของเมืองออกสู่ชานเมือง 

        ·        ลดการขยายตัวของเมืองออกไปรุกล้ำพื้นที่เกษตร

        ·        ลดความจำเป็นในการเดินทางระหว่างที่อยู่อาศัยและแหล่งงาน

        ·        ลดการใช้รถยนต์และน้ำมันเชื้อเพลิง 

 

        ·        ลดลงของปัญหาการจราจร 

 

โอกาสการพัฒนาเศรษฐกิจสังคมไทยรูปแบบใหม่จากการฟื้นฟูเมืองให้มีการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างมีประสิทธิภาพและผสมผสาน

·       ขนาดในการลงทุนและบริหารจัดการโครงสร้างพื้นฐานจะเล็กลง เนื่องจากการฟื้นฟูเมืองที่ดีจะทำให้ได้ประโยชน์จากความหนาแน่น (density) แต่ไม่แออัด (over-crowded)  

 

·       ความหลากหลายที่เกิดขึ้นจะนำสู่การปฏิสัมพันธ์และแลกเปลี่ยนด้านข้อมูลความรู้ของคนในเมือง ซึ่งเป็นพื้นฐานของเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (creative economy) และนวัตกรรมด้านต่างๆ 

 

วัตถุประสงค์

 

       สำนักผังเมือง กรุงเทพมหานคร และ UddC จึงได้ริเริ่มโครงการฟื้นฟูเมืองของกรุงเทพฯ เพื่อพลิกฟื้นพื้นที่เมืองชั้นในให้น่าอยู่ มีประสิทธิภาพ เป็นมหานครระดับโลก โดยมุ่งเป้าหมายการพัฒนาไปที่วาระครบ 250 ปี กรุงรัตนโกสินทร์ ในปี พ.ศ. 2575  วัตถุประสงค์หลักของโครงการมีดังนี้ 

            1.       การจัดทำผังแม่บทการฟื้นฟูย่านเมืองเก่า คลอบคลุมเขตพื้นที่การปกครองของกรุงเทพมหานครในบริเวณย่านเมืองเก่า 17 เขต

 

     2.       การดำเนินโครงการอนุรักษ์ฟื้นฟูเมืองนำร่องย่านกะดีจีน-คลองสาน 

รายละเอียดการดำเนินการ

(1) ยุทธศาสตร์การดำเนินโครงการ

UddC มียุทธศาสตร์ในการดำเนินโครงการให้บรรลุวัตถุประสงค์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ 2 ประการคือ

1             การดำเนินการวางแผนด้วยกระบวนการร่วมหารือ หรือ Deliberative process  (รายละเอียดเพิ่มเติม)

2       การดำเนินการวางแผนฟื้นฟูเมืองด้วยวิธีการมองอนาคต หรือ Foresight technique (รายละเอียดเพิ่มเติม)

 

จากประสบการณ์การพัฒนาเมืองในประเทศต่างๆ ทำให้ UddC เชื่อว่ายุทธศาสตร์ทั้งสองประการเป็นกลไกสำคัญในการผลักดันให้เกิดการพัฒนาผังแม่บทการฟื้นฟูย่านเมืองเก่าที่มีความเหมาะสมกับบริบทการเปลี่ยนแปลงของประเทศไทยที่มีความเป็นพลวัตสูง และสามารถสร้างกระบวนการการฟื้นฟูเมืองต้นแบบผ่านกระบวนการปฏิบัติจริงที่สามารถแปลงเป้าหมายและกรอบการดำเนินการฟื้นฟูเมืองในระดับภาพรวมไปสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่โดยผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมอย่างเป็นรูปธรรม

(2) ผลการดำเนินโครงการ : การเปลี่ยนแปลงของกรุงเทพฯ 10 / 8 / 6

 

ผลการหารือร่วมกับภาคียุทธศาสตร์ ผู้เกี่ยวข้องในภาคส่วนต่างๆ  ผู้เชี่ยวชาญ และชาวชุมชน ทำให้สามารถสรุปแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงของกรุงเทพมหานครได้ดังนี้  

   10 เทรนด์การใช้ชีวิตเมือง

1.         ชีวิตเรียนรู้ทุกที่ทุกเวลา (Ubiquitous life)

2.         รางเชื่อมเมือง (Connected track)

3.         อิสระแห่งการทำงาน (Freedom of Work)

4.         การบริการสาธารณะที่สะดวก (Convenient Public service)

5.         บูรณะการของการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม (Integrated Cultural Tourism)

6.         อุตสาหกรรมใหม่กลางเมือง (New urban industries)

7.         แหล่งพลังงานหลากหลายที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม (Diversified environmental-friendly energy sources)

8.         การใช้ประโยชน์ที่ดินและพื้นที่รองรับโครงสร้างประชากรกทม. ใหม่ (Land & Space for New Bangkokian)

9.         ความปกติใหม่ขอชีวิตคนเมือง (Urbanite’s New Normal)

10.     การพัฒนาอย่างทั่วถึง (Inclusive development)

 

              (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม)

 

   8 ย่านใหม่ของกรุงเทพฯ

1.    ย่านประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรม (Historical and cultural district)

2.    ย่านศูนย์กลางเศรษฐกิจ (CBD district)

3.    ย่านศูนย์ราชการ (Government district)

4.    ย่านที่อยู่อาศัย (Residential district)

5.    ย่านอุตสาหกรรมใหม่กลางเมือง (New urban industrial district)

6.    ย่านโบฮีเมียน (Bohemian district)

7.    ย่านต่างชาติพลัดถิ่น (Diaspora district)

8.    ย่านอัจฉริยะ (Matrix / Smart districts)

 

              (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม)

      

        6 การเปลี่ยนแปลงด้านกายภาพที่สำคัญ

              1.  การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินและอาคารเพื่อการพัฒนาที่อยู่อาศัย

              2.  การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินจากระบบเศรษฐกิจ

                3.    การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินของย่านศูนย์ราชการ

4.    การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินจากการเปลี่ยนแปลงสู่สังคมพหุวัฒนธรรม

5.    การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเมืองด้านการขนส่ง

6.    การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเมืองด้านอื่นๆ

              (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม)

 

 ปัจจุบัน โครงการกรุงเทพฯ 250  กำลังอยู่ระหว่างการพัฒนาผังแม่บทการพัฒนาพื้นทีเมืองชั้นในและพื้นที่นำร่องย่านกะดีจีน – คลองสาน

 

 

 

 

 

 

 

 

Project Progress
11 มกราคม 2015

การประชุมคณะทำงานเฉพาะกิจ การพัฒนาพื้นที่ริมน้ำ (Taskforce)

           จากผลการดำเนินงานในการจัดประชุมภาคียุทธศาสตร์ครั้งที่ ... อ่านเพิ่มเติม

11 มกราคม 2015

การประชุมเชิงปฏิบัติการ

ศูนย์ออกแบบและพัฒนาเมืองได้จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการ เ... อ่านเพิ่มเติม

01 มกราคม 2015

ตัวอย่างเมืองเดินได้ - เมืองเดินดี

02 ธันวาคม 2014

การสัมมนาเชิงปฏิบัติการ ในหัวข้อ “กรุงเทพฯ เมืองเดินได้ ?”

ศูนย์ออกแบบและพัฒนาเมืองได้จัดงา... อ่านเพิ่มเติม

21 ตุลาคม 2014

การสำรวจความคิดเห็นของชุมชน “การสนทนาแบบกลุ่ม”

21 ตุลาคม 2014

การประชุมภาคียุทธศาสตร์ครั้งที่ 3

ศูนย์ออกแบบและพัฒนาเมือง ... อ่านเพิ่มเติม

12 ตุลาคม 2014

การสำรวจความคิดเห็นของชุมชน “การสำรวจโดยใช้แบบสอบถาม”

01 ตุลาคม 2014

การประชุมภาคียุทธศาสตร์สะพานปลา

01 ตุลาคม 2014

การสำรวจพฤติกรรมการเดินเท้าของประชาชนโดยใช้แบบสอบถาม

         ศูนย์ออกแบบและพัฒนาเมืองได้จัดทำแบบสอบถามการศึกษารูปแบบและพฤติกรรมการเดินเท้... อ่านเพิ่มเติม

02 พฤษภาคม 2014

การนำเสนอแนวคิดต่อสำนักงานจัดการทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์

  การนำเสนอแนวคิดต่อสำนักงานจัดการทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ในวันที่ 2 พ.ค... อ่านเพิ่มเติม

หน้า