โครงการเมืองเดินได้-เมืองเดินดี

main

Introduction

 

 

ที่มาและความสำคัญ

       “การเดินเท้า” เป็นเงื่อนไขสำคัญของการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน ในระดับส่วนบุคคลการเดินเท้าช่วยเพิ่มระดับกิจกรรมทางกายและสร้างเสริมสุขภาพของผู้คนในชีวิตประจำวัน ที่สามารถทำได้ง่าย และไม่มีค่าใช้จ่าย ในระดับสังคม การเดินเท้าช่วยกระจายรายได้ ส่งผลให้เกิดการพัฒนาเศรษฐกิจในระดับย่าน ตลอดจนการส่งเสริมความเท่าเทียมและความสัมพันธ์ในแนวราบของผู้คนในสังคม ดังนั้น เราจึงสังเกตเห็นมหานครและเมืองใหญ่ทั่วโลกมุ่งพัฒนาสู่ “เมืองเดินดี” (Walkable city) หรือเมืองที่ผู้คนส่วนใหญ่ใช้การเดิน จักรยาน และระบบขนส่งมวลชนเป็นวิธีการหลักในการเดินทาง ไม่ว่าจะเป็นกรุงโตเกียว กรุงลอนดอน เมืองพอร์ตแลนด์ เป็นต้น เมืองเหล่านี้ ล้วนเป็นเมืองที่ประชาชนมีสุขภาพแข็งแรง สภาพแวดล้อมน่าอยู่ เศรษฐกิจเติบโตอย่างต่อเนื่อง 

 

 ตัวอย่างเมืองเดินดี

 

(อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม)

 

 

วัตถุประสงค์ 

          ศูนย์ออกแบบและพัฒนาเมือง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จึงจัดทำโครงการเมืองเดินได้-เมืองเดินดี ภายใต้การสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ดำเนินการศึกษาตั้งแต่กลางปี 2557 โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อส่งเสริมให้เกิดการเดินในชีวิตประจำวันของคนในเมือง โดย

1.  วิเคราะ์ศักยภาพการเข้าถึงสาธารณูปการในชีวิตโดยการเดินของพื้นที่ในเขตกรุงเทพมหานคร และปริมณฑล

            2.  สำรวจปัญหาเชิงกายภาพที่เป็นอุปสรรคในการเดินในพื้นที่ยุทธศาสตร์

          3.  เสนอแนวทางออกแบบพื้นที่นำร่องเพื่อพัฒนาเมืองเดินดี


 

 รายละเอียดการดำเนินงานโครงการเมืองเดินได้-เมืองเดินดี แบ่งการคิดเป็น 3 ระยะดังนี้ 

ระยะที่ 1 จะเป็นการศึกษาเพื่อคัดกรองพื้นที่ “เมืองเดินได้” หรือพื้นที่ที่มีจุดหมายในการเดินของผู้คนจำนวนมาก ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ใช้สำหรับเป็นตัวอย่างในการศึกษาสภาพแวดล้อมเพื่อการพัฒนาพื้นที่ที่เอื้อต่อการเดินในขั้นต่อไป

 ระยะที่ 2 จะเป็นการศึกษา และพัฒนาดัชนีศักยภาพการเดินเท้า ที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย ในย่านที่มีลักษณะหลากหลาย เช่น ย่านพาณิชยกรรมศูนย์กลางเมือง ย่านแหล่งท่องเที่ยว ฯลฯ เพื่อเป็นมาตรฐานสำหรับการวัดค่า การเดินดีของย่านตัวอย่าง ที่คัดเลือกมาจากพื้นที่ เมืองเดินได้จากการศึกษาในระยะที่ 1

 ระยะที่ 3 จะเป็นการเสนอแนวทางในการออกแบบและปรับปรุงพื้นที่ย่านตัวอย่างพร้อมๆ กับการประสานภาคีพัฒนาเพื่อผลักดันไปสู่การปฏิบัติจริง และนำมาเป็นต้นแบบการพัฒนาให้กับพื้นที่อื่นๆ ของประเทศไทยได้ต่อไป               

 

           ในปัจจุบัน โครงการฯ อยู่ในระยะที่ 1 ซึ่งศูนย์ฯ ได้พัฒนาดัชนีชี้วัดและแผนที่ศักยภาพการเข้าถึงสาธารณูปการที่ส่งเสริมการเดินเท้า และได้พัฒนาเว็บไซต์ GoodWalk.org เพื่อเผยแพร่ข้อมูลดังกล่าวสู่สาธารณะ โดยศูนย์ฯ ได้จัดงานเปิดตัวโครงการฯ และเว็บไซต์สู่สาธารณะไปเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2558

 

 

 

 

ผลการดำเนินงานระยะที่ 1 

(1)  ผลสำรวจพฤติกรรมการเดินของคนกรุงเทพฯ

 

        จากการสำรวจระยะเดินของคนกรุงเทพฯ จำนวน 1,111 คน ทั้งในเขตกรุงเทพฯ ชั้นใน และชานเมือง ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย ในช่วงอายุระหว่าง 10 – 70 ปี พบว่าระยะทางเฉลี่ยที่ไกลที่สุดที่คนกรุงเทพฯพอใจที่จะเดินเท้าไปยังสถานที่ต่างๆคือ 797.6 เมตรหรือประมาณ 9.97 นาที (1 นาที = 80 เมตร) โดยเฉลี่ยเพศชายมีความพึงพอใจที่จะเดินเท้าไกลกว่าเพศหญิง (รายละเอียดเพิ่มเติม)

 

 

ปัญหาของการเดินเท้าในกรุงเทพฯ

          จากการสำรวจแบบสอบถามในกลุ่มตัวอย่าง 1,111 คน พบว่ามีสภาพปัญหาที่สำคัญ 5 ประการที่ส่งผลกระทบต่อการเดินเท้าในพื้นที่กรุงเทพฯ  คือ

1.       มีสิ่งกีดขวาง เดินไม่สะดวก (44.5%)

2.       ไม่มีร่มเงาในการบังแดดและฝน (44.2%)

3.       ทางเดินมืด แสงสว่างไม่เพียงพอ (44%)

4.       ทางเท้าสกปรก มีขยะมูลฝอย (40.1%)

5.       ทางเท้า เป็นหลุมเป็นบ่อ ไม่ราบเรียบ (39.3%)

 

          ซึ่งปัญหาเหล่านี้เป็นปัญหาที่คนกรุงเทพฯ ต้องพบเจอในชีวิตประจำวัน และผลักดันให้เลือกการสัญจรรูปแบบอื่นๆ แทนการเดิน (รายละเอียดเพิ่มเติม)

 

 

 

 

(3) การจัดทำแผนที่เมืองเดินได้

            แผนที่เมืองเดินได้ เป็นแผนที่ที่แสดง GoodWalk Score หรือค่าแสดงศักยภาพเข้าถึงสาธารณูปการในชีวิตประจำวันโดยการเดินของพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล โดยเลือกใช้สีที่แตกต่างกันในแต่ละพื้นที่เพื่อแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของพื้นที่ แผนที่นี้นอกจากจะใช้เป็นข้อมูลในการเลือกพื้นที่มาพัฒนาให้เป็นเมืองเดินได้-เมืองเดินดีแล้วยังสามารถนำมาใช้เป็นฐานข้อมูลสำหรับการจัดสรรสาธารณูปการเพื่อส่งเสริมให้ประชาชนมีสุขภาวะ และนำมาเป็นเกณฑ์ในการพิจารณาย่านน่าอยู่ หรือเป็นข้อมูลเพื่อตัดสินใจในการเลือกซื้อและพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ได้

          GoodWalk Score   ในแผนที่เมืองเดินได้ถูกคำนวณจากผลรวมของค่าคะแนนที่ได้มาจากระยะห่างจาก สถานที่ดึงดูดการเดินทั้ง 6 ประเภท ซึ่งประกอบด้วย

1.    แหล่งงาน

2.    สถานศึกษา

3.    แหล่งจับจ่ายใช้สอย

4.    พื้นที่นันทนาการ

5.    สถานที่บริการสาธารณะและธุรกรรม

 6.    สถานที่ขนส่งสาธารณะ 


 

 

 

 

 

แผนที่เมืองเดินได้

(รายละเอียดแผนที่เมืองเดินได้)  

 

 

 

(4) 10 ย่านเดินได้ของกรุงเทพ

          จากการคำนวณGoodWalk Score (คะแนนการเดินได้)จากสถานที่ดึงดูดการเดิน ทำให้ทราบถึง 10 ย่านอันดับ GoodWalk Score (คะแนนการเดินได้) ดังนี้

1.    ย่านสยาม-ปทุมวัน มี GoodWalk Score  82  คะแนน

2.    ย่านราชประสงค์-ประตูน้ำ มี GoodWalk Score  76  คะแนน

3.    ย่านสีลม-สาทร มี GoodWalk Score  75  คะแนน

4.    ย่านอโศก-เพชรบุรี มี GoodWalk Score  75  คะแนน

5.    ย่านพร้อมพงษ์  มี GoodWalk Score  75  คะแนน

6.    ย่านบางรัก มี GoodWalk Score  75  คะแนน

7.    ย่านอารีย์ มี GoodWalk Score  72  คะแนน

8.    ย่านราชเทวี-พญาไท  มี GoodWalk Score  72  คะแนน

9.    ย่านสามย่าน มี GoodWalk Score  72  คะแนน

10.  ย่านบางกอกน้อย มี GoodWalk Score  72  คะแนน

 

 

 

(5) GoodWalk.org

          GoodWalk.org เป็นเว็บไซต์เผยแพร่ผลการดำเนินโครงการเมืองเดินได้-เมืองเดินดี ที่ดำเนินการโดยศูนย์ออกแบบและพัฒนาเมือง (UddC) ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

          ข้อมูลที่เผยแพร่ใน GoodWalk.org  เป็นเครื่องมือที่จะช่วยให้เข้าใจศัของพื้นที่ในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล โดยจะมีการคำนวณศักยภาพการเดินคะแนนการเดินได้ (GoodWalk Score)  ของทุกพื้นที่และคะแนนการเดินได้เฉลี่ยของแต่ละเขตการปกครองผ่านระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ โดยแสดงผลในระบบ Interactive Map ที่สามารถสืบค้นตำแหน่งได้

 

          GoodWalk Score (คะแนนการเดินได้) คือ คะแนนที่บอกถึงระดับศักยภาพการเดินของพื้นที่โดยคำนวณจากสถานที่ดึงดูดการเดิน ซึ่งหากมีสถานที่ดึงดูดการเดินจำนวนมากภายในระยะเดินเท้าคะแนนความเดินได้ของจุดหรือพื้นที่นั้นๆ จะมีค่าสูงกว่าจุดหรือพื้นที่ที่มีสถานที่ดึงดูดการเดินน้อยกว่า ระดับคะแนนการเดินได้จะแสดงถึงความหนาแน่นของสาธารณูปการ ซึ่งจำเป็นในชีวิตประจำวันที่สามารถเข้าถึงได้ในพื้นที่นั้น

 

 

 

http://goodwalk.org/

https://www.facebook.com/GoodwalkThailand

 

 

 

 

Project Progress
28 เมษายน 2014

งานศิลป์ สรรค์ สนั่น ซอยส์ ครั้งที่ 3 รังสรรค์ปากะศิลป์ในเงา สวน : ชุมชนไทย-อิสลาม อวลศรัทธาส่อง ธรรมนำแสดงโคม : ชุมชนไทย-พุทธ (มหายาน) วันที่ 26 - 27 เมษายน 2557 ณ อุทยานเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทราบรม ราชชนนีและชุมชนย่านคลองสาน

สนั่นซอยส์ ครั้งที่ 3 รังสรรค์ปากะศิลป์ในเงาสวน : ชุมชนไทย-อิสลาม / อวลศรัทธาส่องธรรมนำแสดงโคม : ชุมชนไทย-พุทธ (มหายาน).................................................................................... อ่านเพิ่มเติม
28 เมษายน 2014

งานศิลป์ สรรค์ สนั่น ซอยส์ ครั้งที่ 2 นพพระ เถลิงศกสมโภช : ชุมชนไทย-พุทธ (เถรวาท) วันที่ 23 – 26 เมษายน 57 ณ ลานพระบรมธาตุมหา เจดีย์ วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร และพื้นที่ชุมชนย่าน กะดีจีน

สนั่นซอยส์ ครั้งที่ 2 นพพระเถลิงศกสมโภช : ชุมชนไทย-พุทธ (เถรวาท) ระยะเวลา : พุธ 23 – เสาร์ 26 เมษายน 57 สถานที่ : ลานพระบรมธาตุมหาเจดีย์ วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร และพื้นที่ชุมชน ย่านกะดีจีน สถานที่ :... อ่านเพิ่มเติม
24 เมษายน 2014

ผลการดำเนินการโครงการพัฒนาพื้นที่บริเวณถนนราชดำเนินกลาง

ผลการดำเนินการโครงการ จากการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูลและความคิดเห็นของการร่วมหารือกับภาคียุทธศาสตร์ ตลอดจนผู้เชี่ยวชาญด้านต่างๆ นำมาซึ่งกรอบการพัฒนาพื้นที่บริเวณถนนราชดำเนินกลาง ประกอบด้วย ประเด็น... อ่านเพิ่มเติม
24 มีนาคม 2014

กระบวนการร่วมหารือกับภาคียุทธศาสตร์โครงการวางแผนพัฒนาพื้นที่บริเวณถนนราชดำเนินกลาง

กระบวนการร่วมหารือกับภาคียุทธศาสตร์ มี 2 วิธีการ ดังนี้ 1. การสัมภาษณ์ภาคียุทธศาสตร์ ศูนย์ออกแบบและพัฒนาเมืองได้ทำการสัมภาษณ์ผู้บริหารองค์กรและตัวแทนองค์กรจากภาครัฐ ภาคประชาสังคม ภาคเอกชนทั้งสิ้น 17... อ่านเพิ่มเติม
24 ธันวาคม 2013

งานศิลป์ สรรค์ สนั่น ซอยส์ ครั้งที่ 1 ดาวพราวแสงแห่งคืนสงบ : ชุมชนไทย-คริสต์ (ช่วงเทศกาลคริสต์มาส) วันที่ 24 ธ.ค. 56 ณ ลานวัดซางตาครู้ส ชุมชนกุฎีจีน ย่านกะดีจีน

1) สนั่นซอยส์ ครั้งที่ 1 ดาวพราวแสงแห่งคืนสงบ : ชุมชนไทย-คริสต์ (ช่วงเทศกาลคริสต์มาส) ระยะเวลา : อังคาร 24 ธันวาคม 2556 สถานที่ : ลานหน้าโบสถ์ วัดซางตาครู้ส และพื้นที่ชุมชนกุฎีจีน ย่านกะดีจีน........... อ่านเพิ่มเติม
09 กันยายน 2012

การสัมมนานานาชาติว่าด้วยการพัฒนาฟื้นฟูครั้งที่ 1: พื้นที่ศึกษาย่านสะพานปลา กรุงเทพฯ

หน้า